10 Kasım 2016 Perşembe

MERDİVEN MATI

Merdiven Matı

Merdiven matı genellikle oyun sonlarında görülen bir mat çeşididir. Öğrenciler tarafından çok sevilmesinin en temel nedenlerinden birisi kolay kavranabilir ve aynı şekilde çok kolay şekilde uygulanabilir olmasıdır.
Oyun sonuna gelindiğinde çocuklarda genellikle pek fazla taş kalmaz. Usta oyuncuların aksine tahtada taşlar olabildiğine azalmıştır. Kolay bir şekilde mat yapmak isteyen öğrenci genellikle kalelerinin ikisini ya da vezir ve kalelerinden birisini korumuş ve oyun sonuna girmiştir.
Screenshot_1
Merdiven matı rakip şahın adete bir merdiveni tırmanıyormuş ya da bir merdivenden iniyormuş hissi uyandırırcasına hareketler sergilediği için öğrencilerin oldukça fazla hoşuna gider.
Bu mat çeşidinde rakip şaha sürekli ve sıralı olarak şah çekilerek şah kenara sıkıştırılır ve böylece mat yapılır.
Şimdi bu matı diyagram üzerinde görelim:
Screenshot_2
Siyah şekilde görüldüğü üzere adeta bir merdiven çıkıyormuşçasına yukarıya doğru tırmanıyor.
Screenshot_3
Yandaki diyagramda yeni başlayan öğrencilerin sıkça yaptığı hatalardan birkaçını görmekteyiz. Kırmızı renkle gösterilen durumlarda merdiven matının ahengine kapılan öğrenci kendi taşının korumasız olduğunu unutup taş kaybettiği duruma güzel bir örnektir. Özellikle anasınıfı ve ilk sınıflarda çok sık rastlanan bir hata olması nedeniyle eğitimcilerin bu konuda dikkatli olması gerekmektedir.
Yeşil renk ile gösterilen kareye oynaması durumda ise taşını tehditten kurtarmak isteyen öğrenci yaptığı hamle sonucunda kendi taşının yolunu kesmiş ve matı uzatmış olur.
Bu iki yanlış hamleyi gösterdikten sonra yapacağımız hamle oldukça basit olarak karşımıza çıkmaktadır: Kf3
ŞEKİL 1
Yukarıdaki hamleyi yaptıktan sonra artık sıra merdiveni tekrardan tırmanmaya geldi.
ŞEKİL 21
Şahın bu durumda sürekli olarak kaleleri tehdit etmekten başka şansı olmadığı için şah kalelere yaklaşacak en mantıklı hamleleri yapıyor. Şekilde görüldüğü üzere Şe5’ten sonra Kf5 oynamak bize kale kaybettirecek. Bu nedenle yapmamız gereken hamle kaleyi şahın tersine çekmek: ..Ka3
ŞEKİL 3
Kaleyi şah tehdidinden uzaklaştırdıktan sonra merdiven tırmanmaya devam…
Şahın önünde üç seçenek var gibi gözükse de A sütununda bulunan kaleye yaklaşmaktan başka çaresi yok: Şc6
ŞEKİL 4
Şahın kaleye yaklaşmak amacıyla yaptığı hamleler siyahın matını geciktirdiği gibi küçük sınıflarda taş kazancına da yol açabileceğini daha önce söylemiştik. Siyah Ka7 oynadığında kalesini kaybedecektir. Bu nedenle rakip şahtan olabildiğince uzağa oynuyor: Kf5
ŞEKİL 5
Artık bu hamleden sonra beyazın yapabileceği hiçbir şey yok.  Sonuç iki hamlede mat…
Usta oyuncular veya bu yolda ilerleyen birçok sporcu / öğrenci konumun daha başında yenilgiyi kabullenip oyundan çekilse de küçük sınıfların neredeyse tüm oyunları sonuna kadar oynadığına şahit oluyoruz.
mat
Merak edenler için yukarıdaki ilk hamleden itibaren hamleler:
1..Kd3+ 2.Şc4 Kf3 3.Şd4 Kg4+ 4.Şe5 Ka3 5.Şd5 Ka5+ 6.Şc6 Kg6+ 7.Şb7 Kf5 8.Şc7 Kf7+ 9.Şd8 Kg8#
Yazan:
Derya ÖZKAN
2. Kademe Satranç Antrenörü

26 yaşındayım,Felsefe 3.sınıf öğrencisiyim,Milli Eğitimde Memur olarak çalışıyorum.

BENZER YAZILAR

0 yorum:

Eleştiri ve yorumlarına ihtiyacım var