10 Kasım 2016 Perşembe

Stefan Zweig’ın Satranç Adlı Romanı


satrançStefan Zweig’ın hayata dair bir veda kitabıdır derler Satranç için. Son yazdığı eser olup sonrasında intihar etmiştir eşi Lotte ile. Her ne kadar bu kitap bir veda kitabı olsa da, genelde Zweig’in eserlerini okunması için başlangıç kitabı da olabilir. Gayet akıcı ve kısa bir kitaptır.
Öykü Doğu Avrupa’nın bir kasabasında çok ta zeki olmayan, bir kilise papazının büyüttüğü bir gençle başlar, adı Mirko Czentovic olan bu genç, genelde doğru cümleler kuramayan ve hayatın içerisinde çok verimli düşünemeyen ve yaşamını sürdüremeyen biridir. Çoğu zaman Kasabalılar bu gençle dalga geçerek zamanlarını geçirirler. Fakat bir gün Mirko, kasabanın Papazının ve Çavuşunun rutin hale gelen satranç oyunlarını izlerken, oyunu terk etmek zorunda kalan papazın masadan kalkmasıyla, satranç oyununa devam eder ve Çavuşu 22 hamle de mat etme becerisini gösterir.
Bu satranç müptelası Papazın, dikkatini ciddi anlamda çeker ve birkaç sıralı oyundan sonra Mirko’nun hiç yenilmemesi ve bir satranç dâhisi olarak oyunu sonlandırması akıllarına ilginç fikirler getirmeye başlar. Eğer Doğu Avrupa’nın bu çok ziyaret edilmeyen ve ismi bile bilinmeyen kasabasını, dünyaya satranç dâhisi bu çocukla meşhur edebileceklerini düşünerek, Satranç oyununun geçtiği şehirlere götürüp müsabakalar yaptırıp, bir dünya şampiyonu unvanını Mirko’nun alabileceğini bilmeden yola koyulurlar.
Bir süre sonra artık Mirko Czentovic gerçekten satranç oyununda bir dünya şampiyonudur ve ciddi bir üne kavuşmuştur. Önüne gelen herkesi çok ta uzun sürmeyen hamlelerle yenip ismini duyurma yolunda ilerliyordur. Satranç dışındaki her alanda içine kapanık ve insanlarla ilişki kurmaya çekinen bu adamın Amerika’dan, Arjantin’e bir vapur yolculuğunda başlayan Doktor B. Adlı satranç rakibi ile yaşadıklarıyla devam ediyor kitabımız.
Vapurda yolculuk sırasında zengin bir inşaat yatırımcısı Bay Mcconnor ile masada paralarını birkaç kez yenilmesine rağmen, son bir kez daha şansını denemeyen zengin patronun 8. Hamlesinde tam yenilecekken kalabalığın arasından çıkan Dr. B. Adındaki esrarengiz fakat satranç oyununu çok iyi bilen bu beyefendinin, Bay Mcconnor’a yaptığı önerilerle oyun berabere bitip. Dünya Şampiyonu Mirko’nun şaşırmasına ve tekrar bir oyun istemesine neden olur. Nefesler tutularak ertesi gün oyunu bekler tüm izleyiciler.
Mirko’nun karşısına çıkacak karakterimiz, Dr. B. İse Avusturya’da yaşamış, Hitler döneminde kraliyet ailesinin mülklerini kanunlara uydurarak koruyup, paralarını aklayan bir avukatken Gestaponun kendisini fark etmesiyle tutuklanan ve karanlık zindanların yerine bir Otelin odasında kilitlenip önemli ve sakıncalı kişiler kategorisindeki tutuklulara yapılan muameleye tabi olacak, sürekli sorgulamalar, psikolojik baskılar ve 4 ay boyunca tek başına otel odasında tecrit ve izole edilerek zihnini ele geçirmeye çalışan Gestaponun işkencelerine maruz kaldığı sürede, tekrar bir sorgu sırasında bir asker paltosunun cebindeki bir kitabın varlığıyla yeniden hayata tutunmaya çalışır.
Bu Satranç kitabındaki dünyanın en iyi satranç oyuncularının oyunlarını bu süre zarfında hem ezberler hem de yatağının çarşafındaki karelerden oyun tahtası, yediği ekmeğin iç hamurundan satranç malzemeleri yaparak satranç oynamaya başlar. Böyle süre giden günler sonrasında 1 yıla yaklaşan bu tutukluluk süresince artık tüm satranç hamleleri zihnindeyken bir sinir kriziyle hastaneye kaldırılmış ve sağlığından şüphe edilerek özgürlüğüne kavuşmuş biridir Dr. B.
Herkesin merakla beklediği Ertesi günkü müsabakada vapurdaki seyirciler yerlerinde sessizce bakışlarla oyunu izlemeye çoktan başlamışken, Buz gibi tavrıyla ve oyunu gayet zamanı kullanarak uzatan Şampiyon Mirko Czentovic ile Gayet kendinden emin ve tezcanlı şekilde hamlelerini yapan Dr. B.’nin ilk oyununda, Mirko oyundan çekilerek ilk oyunu kaybetmiştir.
Mirko durumu içerleyerek 2. Bir oyun talebinde bulunur, Dr. B tek oyun oynayacağını kendine söz vermişse de kendini tutamayıp rövanşı kabul eder ve mücadele tekrardan başlar, Mirko her zamanki soğuk ve acele etmeyen tavrını sürdürürken, Dr. B çok heyecanlı bir şekilde haddinden fazla heyecanlanarak oyunu sürdürmektedir. Bu bahsi geçen son oyun kitabın bitişiyle son bulunmakta.
Bu 2. Müsabakayı çok merak ettiğinizden eminim, sizce dünya şampiyonu Mirko mu? Yoksa bir otel odasında 1 yıl boyunca bir satranç kitabını ezberleyerek zihnini diri tutan Dr. B mi oyunu kazanacak? Stefan Zweig’in hayata veda etmeden yazdığı bu son kitabı okuyup, kazananın kim olduğunu öğrenmeyi sizlere bırakıyorum.

Kitabın Künyesi;
Kitabın Adı: Satranç
Yazarı: Stefan Zweig
Yayınevi: Can yayınları
Basım Yılı: 2000
Sayfa Sayısı: 85

26 yaşındayım,Felsefe 3.sınıf öğrencisiyim,Milli Eğitimde Memur olarak çalışıyorum.

BENZER YAZILAR

1 yorum:

  1. Stefan Zweig ile tanıştığım kitap. Çok severek okumuştum. Ve herkese tavsiye ederim.

    YanıtlaSil

Eleştiri ve yorumlarına ihtiyacım var